Na zlecenie resortu środowiska powstała „Analiza możliwości wprowadzenia systemu kaucyjnego dla opakowań”. 

Raport miał być wykorzystaniu prz określeniu możliwości i zasadności wprowadzenia systemu kaucyjnego dla opakowań w Polsce. W raporcie zidentyfikowano najistotniejsze aspekty związane z wprowadzeniem oraz funkcjonowaniem systemu kaucyjnego. W analizie pokazano możliwe do przyjęcia rozwiązania, wskazując ich wady i zalety jak również zawarto podsumowanie przegląd prawa krajowego i unijnego. Na podstawie przeglądu rozwiązań i regulacji dotyczących opakowań i odpadów opakowaniowych na poziomie wspólnotowym stierdzono iż UE pozostawiają dużą swobodę Państwom członkowskim w kwestii ustawodawstwa. Przepisy unijne nie zabraniają ustanowienia kaucji na poziome Państwa członkowskiego, ani nie zobowiązują również Państw członkowskich do takiego postępowania. Przepisy Dyrektywy opakowaniowej wskazują, że wprowadzenie systemu kaucyjnego może być jedną z dróg dla osiągnięcia wyznaczonych przez nią celów. Nie jest to jednak jedyna i obligatoryjna droga do ich zrealizowania. Co więcej, w unijnym systemie prawnym nie obowiązują aktualnie żadne wymogi dotyczące organizacji i kształtu systemów kaucyjnych, czy też definicje pozwalające określić pewne cechy tego rodzaju rozwiązań. Jedyne wskazówki, co do cech, jakimi system powinien się legitymować, aby jego funkcjonowanie pozostawało zgodne z regulacjami traktatowymi, w szczególności zaś ze swobodą przepływu towarów, zostały wypracowane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej i kompleksowo ujęte w komunikacie Komisji Europejskiej. W zakresie prawodawstwa polskiego pomimo szerokiego zakresu przedmiotowego Ustawy o gospodarce opakowaniami oraz odpadami opakowaniowymi, trzeba stwierdzić, że zawarty w Ustawie materiał normatywny jest niewystarczający dla wprowadzenia obligatoryjnego i powszechnego systemu kaucyjnego w Polsce. Tym samym po rozstrzygnięciu fundamentalnych kwestii dotyczących celu przyświecającego wprowadzeniu przedmiotowego systemu, ale także kosztów z nim związanych, jego funkcji, ram, podmiotu i przedmiotu regulacji, konieczne będzie dokonanie stosownej nowelizacji przedmiotowej regulacji. 

Ekspertyza potwierdziła, że system kaucyjny funkcjonuje, w różnej formie, tylko w 10 państwach europejskich: Chorwacja, Dania, Estonia, Finlandia, Holandia, Islandia, Litwa, Niemcy, Norwegia i Szwecja. Najczęściej są nim objęte opakowania z tworzyw sztucznych (głównie PET), metali (puszki aluminiowe) i szkła (butelki szklane).

Z analizy wynika, że w niektórych z państwach funkcjonuje prywatny podmiot, który obsługuje system kaucyjny (np. zrzeszenie producentów napojów). Przychody w tych systemach pochodzą z opłaty administracyjnej (płacą wprowadzający produkty w opakowaniach) lub z niezwróconej kaucji (trafia ona do operatora systemu zamiast do pobierającej jednostki handlowej). Z kolei w Finlandii system ten oparty jest na opłacie członkowskiej (system jest nieobowiązkowy i funkcjonuje opłata członkowska). W Szwecji natomiast właścicielem odpadów jest operator systemu, który czerpie dodatkowy dochód związany ze sprzedażą surowca.

W raporcie przedstawiono jak wprowadzenie kaucji mogło doprowadzić do zmiany struktury rynku opakowań w Niemczech. Systemem tym są objęcie opakowania zarówno jedno-, jak i wielorazowe, przy równoczesnym nałożeniu obowiązku na sklepy do przyjmowania jedynie opakowań jednorazowych. Przyjęcie opakowań wielorazowych odbywa się na zasadach dobrowolnych, więc ich zwrot jest trudniejszy, niż w przypadku opakowań jednorazowych. Dane dotyczące struktury rynku opakowań w Niemczech jasno pokazują, że wprowadzenie systemu kaucyjnego miało największy wpływ na butelkę szklaną wielokrotnego użycia oraz jednorazowe butelki PET. Zachowanie rynku opakowań w latach 2000-2015 pokazuje poniższy wykres.

 
Analiza możliwości wprowadzenia systemu kaucyjnego dla opakowań pokazała, że planowane wysokie koszty jego wprowadzenia nie równoważą potencjalnych korzyści dla systemu gospodarki odpadami.
 
Konludując wnioski z tego raportu. Obecnie nie widać perspektyw na wprowadzenie systemu kaucyjnego do prawnego obowiazku w Polsce. Na zasadach dobrowolnych chętni przędsiębiorcy mogą stosować ten system jednak nie jest planowane wprowodzanie takiego ustawego zobowiązania.